Produceert Nederland genoeg voedsel voor zichzelf?

Wat het cijfer wél zegt

Nederland produceert veel meer voedsel dan het zelf opeet. Een exportaandeel van 76 procent betekent dat de sector op een schaal produceert die ver boven de eigen bevolking uitgaat — niet dat er te weinig voor onszelf overblijft. Wie het omdraait tot „we produceren niet voor onszelf”, leest het cijfer verkeerd.

Wat het cijfer níét zegt

Of Nederland zichzelf in een crisis zou kunnen voeden, is een andere vraag, en die beantwoordt dit cijfer niet. Dat hangt af van welke gewassen er dan geteeld zouden worden, van hoeveel er van veevoer tot kunstmest en energie wordt ingevoerd, en van hoe snel een bouwplan is om te schakelen. Die berekening staat niet in deze CBS-publicatie, en wij publiceren geen getal dat wij niet kunnen onderbouwen.

Waarom dit relevant is

Het gesprek over de landbouw gaat bijna altijd over wat er weg moet: minder stikstof, minder dieren, minder hectares. Wat er dan overblijft aan productiecapaciteit binnen de eigen grenzen, komt daarbij zelden expliciet aan bod.

En die capaciteit beweegt al. ABN AMRO verwacht dat de agrarische productie in 2026 met 3 procent in volume daalt en in 2027 met nog eens 1,5 procent, vooral door opkoop- en beëindigingsregelingen. Het aantal landbouwbedrijven is sinds 2000 bovendien ongeveer gehalveerd, van 97.390 naar voorlopig 48.570 in 2026.

Je kunt van mening verschillen over hoeveel landbouw Nederland moet houden. Maar het is een keuze die nu wordt gemaakt, en het is redelijk om te vragen wat er van de eigen voedselproductie overblijft — juist met het oog op jaren waarin de aanvoer van buiten minder vanzelfsprekend is dan we gewend zijn.

Bronnen:
CBS — De Nederlandse agrarische sector in internationaal verband, editie 2025 ↗
ABN AMRO — Agrarische productie daalt in 2026 door overheidsingrijpen ↗
CBS StatLine — aantal landbouwbedrijven ↗

Peiljaar: exportaandeel editie 2025 · prognose juni 2026 · bedrijven 2026 (voorlopig).